|
|
| Документи за Македонија и македонците |
(од праисторијата до почетокот на 21 век) Скопје, 2007 ХОМЕР ВО СВОЈАТА “ИЛИЈАДА” ГОВОРИ ЗА ПЕЛАЗГИТЕ “Од Арг што беа, во пеласки крај што живееја, Од Фтија и Елада со убави жени, Тие Мирмидонците се викаа, Ахил водач им беше...” Хомер, Илијада II пеење, стр 131 ХОМЕР: ЈАС СУМ ОД ПАЈОНИЈА И ВО БОЈ ГИ ВОДАМ ПАЈОНЦИТЕ “Јас сум од Пајонија, далечна плодна земја А во бој ги водам Пајонците со долги копја; Ова утро единаесетти пат ми свети Откако во Илион градот стигнав. Мојата лоза потекнува од оној Широк Аксиј, Аксиј што тече по земја со најубава вода; Тој Пелагон го роди, а јас сум негов син....” Хомер, Илијада XXI пеење, стр. 592 ХЕРОДОТ ЗА ТРОЈЦАТА БРАЌА ГАУАН, АЕРОП И ПЕРДИКА КОИ ЈА ОСВОИЛЕ МАКЕДОНИЈА И ЗА ЛОЗАТА НА АРГЕАДИТЕ “Ама, секогаш кога кралицата го печела лебот со кој ги хранела нивните слу-жители, лебот за Пердика сдвојно се зголемувал. Таа му кажала на мажа си за оваа невообичаеност, кој во тоа време видел заканувачки знак за него. Тројцата браќа се повикани и добиваат наредба да заминат. Тие одговориле дека се спремни да послушаат штом ќе им бидат дадени платите што им се должат. На ова барање, кралот кој се наоѓал близу огништето каде низ отворот на покривот паѓале сончевите зраци, како да бил опфатен од божја вдахновеност, покажувајќи им ги зраците им рекол: “Земете, јас ви го да-вам ова, тоа се платите што ги заслужувате.” Гауан и Аероп останале без збор на овој одговор, ама Пердика извикал “Добро, прифаќаме” и наведнувајќи се на три пати правел како да зема од зраците во скутовите на неговата облека и да ги дели со неговите браќа после што сите тројца се оддалечиле. Меѓутоа, еден од блиските на кралот му укажал на чинот на младиот човек и на начинот на кој го прифатил тоа што му го понудиле. Кралот уште повеќе се вознемирил, се налутил и испратил коњаници (ова било нај-старо споменување на македонските хетајри, придружници на кралот на коњи, н.б.) по нив, за да ги погубат. Ама бегалците веќе ја имале минато реката што по нивното минување толку надошла што коњаниците не се осмелиле да ја поминат. Така тие можеле да заземат еден друг дел на Македонија. Тие се населиле на источните падини на Бермион во близина на градините на Мида, и токму оттаму ги презеле нивните освојувања на ос-танатиот дел од Македонија.” Her., VIII, 138 ЈУСТИН: КРАЛОТ КАРАН ГО ИЗБРКАЛ КРАЛОТ НА БРИГИТЕ МИДА КОЈ ИСТО ТАКА ЗАФАЌАЛ ДЕЛ ОД МАКЕДОНИЈА “Каран го избрка Мида копј исто така зафаќаше еден дел од Македонија.” Justin, VII. 1 ХЕРОДОТ: БОТИАЈА СТАНАЛА ПОКРАИНА НА МАКЕДОНИЈА. РЕКИТЕ ХАЛИЈАКМОН И ЛИДИЈА ЈА РАЗГРАНИЧУВААТ ЗЕМЈАТА НА БОТИАЈА И МАКЕДОНИЈА “Аксиј што ја разграничува земјата на Мигдонија и на Ботијаида, на чиј тесен појас земја крај морето се наоѓаат градовите Ihnai и Pella... Овие (Халијакмон и Лидија) мешајќи ги водите во еден тек, ја разграничуваат земјата на Ботијаида и Македонида.” Her. кн.VII, гл.123 ГРОТЕ: АМИНТА I БИЛ ГОСПОДАР НА ЗНАЧИТЕЛНА ТЕРИТОРИЈА ВО МАКЕДОНИЈА “Аминта I бил господар на значителна територија. Таа го опфаќала целото крајбрежје на Пиерија до утоката на Халијакмон од другата страна на реката, и повеќе места од каде биле истерани Ботиајците. Ама таа уште не го опфаќала целото крајбрежје меѓу Халијакмон и Аксиј, ниту Пелла што била во рацете на Ботиајците кога Ксеркс(кралот на Персија за време на Грчко-персиските војни 500-449 г.пр.н.е, н.б.) заминал таму” G.Grote, A History of Greece, I-X, 1846-1856, London, IV, 24 КРАЛОТ КАРАН ГИ СПЛОТИЛ ПЛЕМИЊАТА ОД РАЗНИ НАРОДИ И ЈА ОБЕДИНИЛ МАКЕДОНИЈА “Откако најпосле биле потиснати Мида (имено, и тој држел дел од Македонија) и другите кралеви, наместо сите нив Каран сам ги сплотил племињата од разни народи и ја обединил Македонија.” Justin, VII, 2 АНТИЧКИОТ ГЕОГРАФ, СТРАБОН, ГОВОРИ ЗА МАКЕДОНСКИТЕ РЕКИ ЕРИГОН И ЛИДИЈА “Потоа реките Еригон и Лидиј(а); едната тече од кај Трикларците, оди низ земјите на Орестите и низ Пелагонија, го остава градотод левата страна и се влева во Аксиј; Лудија, пак, од Пелла има тек од сто и дваесет стадии...” Str., VII.330 СКИЛАКС ДАВА ОПИС НА МАКЕДОНИЈА “Отаде реката Пенеј се Македонците и Термајскиот Залив. Прв град во Македонија е Хераклион, потоа Дион, по него Пидна, хеленски град, по реката Халијакмон, градот Алор и реката Лудиј(а), па градот Пела и реката Аксиј.” Scyl. Perip., s.v. Maked. ЕВРИПИД ВО ДЕЛОТО “БАХАНАТКИ” ГОВОРИ ЗА МАКЕДОНСКИТЕ РЕКИ АКСИЈ И ЛИДИЈА “Среќна Пиеријо, Бахос те обожува; тој ќе дојде водејќи хор за играње, со неговата поворка на Мајнади ќе помине брзиот Аксиј (Aksion) и Лидија (Lydias), татко на сите добра извор на богатството на смртниците, што со своите убави води наводнубва една покраина богата со коњи.” (се однесува на Ботиаја, н.б.) Eurip.,Bacch., v. 571 sqq СТРАБОН: АКСИЈ СЕ ВЛИВА МЕЃУ ГРАДОВИТЕ СХАЛАСТРА И ТЕРМЕ “Аксиј се влива меѓу Halastra и Therme.”(Терме е денешен Солун, кој бил освоен од Касандар во 316 г.пр.н.е, и наречен во чест на својата жена и ќерка на Филип, Тесалоника, н.б.) Strab., VII, 330, fr.21 ПЛИНИЈ ДАВА ОПИС НА МАКЕДОНИЈА “Потоа Антигонеа (Antigoneia), Еуроп (Europus, алмописки град, н.б.) на реката Аксиј (Axium), па град со истото име низ кој тече Ројдиј(а)” (Rhodias) Plin. IV.10.; ОКТОДРАХМИ НА НА ПАЈОНСКИТЕ ПЛЕМИЊА ЛАЈАИ И ДЕРОНИ (VI век – 480 г. пр .н. е.) Октодрахми- сребрени монети на пајонските племиња Лајаи и Дерони, на кои им се припишуваат повеќе типови на монети со различни претстави и симболи (запрежна кола со возач, шлем со перјан, сонце и др.). По стилот се врзуваат со еден круг на монеткување, настанато од VI в.до 480.г.пр.н.е., во периодот на пајонската надмоќ. Лајаите се лоцираат во горното течение на Стримон (според Тукидит) а Дероните крај Дојранското Езеро (според Своронос) и Штипско (според Хамонд), каде се најдени најмногу примероци. Како крал на Лајаите се посочува Бастереос, а на Дероните Еуерегетес и Доким (кој ги екслоатирал кратовските сребрени рудници). Примероци од овие монети биле најдени дури во Сирија, Египет и Авганистан. Со навлегувањето на Персијците во Европа (511) замира трговијата со Егејскиот брег и згаснува сјајниот период на монеткувањето на пајонските племиња кои подпаднале под власта на Македонија (510-429 пр. н.е.).Растечката моќ на Македонија го заб-рзала процесот на обединување на пајонските племиња. Само најсеверното племе Аргијаните ја задржало самостојноста. Британски музе ј - Лондон, приватна колекција во Париз и др, В. Соколовска, Пајонското племе Аргијани врските со Дамастион , Macedonia acta archeologica, 1987-1989, бр. 11, стр,10 -13; |
